Verbeteren van migratieroutes

In 2021 zijn de eerste deelprojecten van start gegaan voor het verbeteren van de migratieroutes. Voor de volwassen vissen begint de trektocht landinwaarts, bij de ingang van de Waddenzee naar het Lauwersmeer. Hier kwamen ze hun eerste barrière tegen, de Robbengatsluis en de Cleveringsluizen. In 2020 zijn bij Robbengatsluis de schutsluisdeuren vernieuwd met extra rinketten (kleine schuiven in de sluisdeur) waardoor trekvis kan passeren. Voor de Cleveringsluis zijn voorbereidingen getroffen voor aanpassen van de rinketten en tijdens onderhoud van de spuideuren zullen de aanpassingen worden uitgevoerd. De laatste stop op de trekroute van de volwassen vis is het paaigebied. Hier zetten ze hun eitjes af in de beek. In de Drentse beek het Groote diep bij Lieveren zijn eind 2021 twee paaibedden aangelegd en bestaande paaibedden herstelt door grind aan te brengen en op sommige plekken de waterdiepte terug te brengen voor zuurstofrijk water.

Naast dat er ideale omstandigheden worden gecreëerd voor paaien en opgroeien, wordt herstel van visstand gestimuleerd door het kweken en uitzetten van forellen. Zo zijn er al in 2019 en 2020 in een pilotkwekerij smolts (jonge zeeforel) opgekweekt en is er in 2021 een kleine kwekerij gerealiseerd met een capaciteit van ongeveer 2.000 smolts. De forelleneitjes afkomstig van vis uit Duitse beken, groeien op in de kwekerij waarna ze worden uitgezet in het Peizerdiep. Wanneer de forellen 15-20 cm lang zijn maken ze de cyclus weer rond door naar zee te zwemmen om verder op te groeien tot een volwassen vis. Ook worden volwassen forellen uitgezet. Zo is er door de jaren duizend volwassen forellen uitgezet in het Lauwersmeer. Op deze manier kunnen sportvissers alvast kennis maken met deze visserij.

 

Kennis delen over en aandacht krijgen voor trekvissen

Melissa Onwezen, provincie Groningen: “Vanuit het Vissen voor Verbinding project hebben wij mensen kennis laten maken met de trekvis. Dit hebben we gedaan door op de basisschool uitleg te geven over de levenscyclus en trekroutes.” In een aquarium in het klaslokaal groeien de forellen op. Na een aantal weken zetten de kinderen de vissen uit in de Drentse beken. Onwezen vervolgd: “Ook hebben we aandacht besteed aan het faciliteren van sportvissers en de marketing van de sportvisserij. Sportvisserij kan hand in hand gaan met herstel van de visstand. Sportvissers zijn onze ogen in het veld (melden van vangst), zorgen voor een economische impuls van de vrijetijdssector in het voor- en naseizoen en generen meer aandacht voor de trekvis.” Voor sportvissers zijn vissteigers rondom het Lauwersmeer aangelegd.

Vissen volgen van de Waddenzee tot diep in Drenthe

Binnen het project zijn verschillende trekvissen gevolgd van de Waddenzee, via het Lauwersmeer tot diep in de Drentse beken. Daarbij stond de herintroductie van de zeeforel centraal. Deze iconische soort was sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw uit het Drentse en Groningse watersysteem verdwenen, maar is door de gerichte uitzet- en herstelmaatregelen binnen dit project inmiddels weer teruggekeerd.

Om de voortgang en het gedrag van de soort te begrijpen, zijn tijdens het project verschillende zeeforellen gezenderd. Door deze vissen te volgen kregen de onderzoekers betere inzichten in de verbinding tussen het watersysteem van Drenthe en de Waddenzee, én werd duidelijk welke barrières moesten worden weggenomen om de soort blijvend te herintroduceren en een duurzame toekomst te geven.

In het project laten we mensen kennis maken met trekvissen.

Melissa Onwezen

Routekaart: ‘Waddenzee, Lauwersmeer & beken verbonden’

Om de resultaten van het project aan een breed publiek te laten zien is door het project Vissen voor Verbinding in samenwerking met Marketing Groningen de routekaart: Waddenzee, Lauwersmeer & beken verbonden’ gemaakt. Dit routeboekje is ontwikkeld voor een breed publiek en wijst geïnteresseerden de weg van de reis van de zeeforel: van Wad naar Stad om vervolgens te eindigen bij de prachtige Drentse beken. Tijdens de 65 kilometer lange tocht komt men langs de mooiste visstekken, bijzondere ondernemers, prachtige natuur en leert men over de wonderen van de onderwaterwereld. De route is geschikt voor fietsers, maar kan ook met andere vervoermiddelen worden verkend, zodat iedereen kan genieten van dit unieke natuur- en belevingstraject. Het boekje combineert:

  • kaarten en routes om zelf de vismigratie te volgen;
  • informatie over trekvissen zoals de zeeforel, rivierprik, paling en stekelbaars;
  • verhalen van bewoners, vissers en onderzoekers;
  • voorbeelden van natuurherstel en oplossingen voor barrières;
  • en laat het zien waarom een goede visstand voor mens en dier zo belangrijk is.

Het routeboekje maakt de uitkomsten van het project tastbaar en nodigt uit om de reis van trekvissen zelf te beleven. Bekijk en download het routeboekje hier.

Vervolg

De komende jaren wordt het project nog voortgezet om de laatste maatregelen af te ronden zoals het creëren van paai- en opgroeigebied in de Runsloot en Stroetenloop rondom Eelde, grindbedden bij het Oostervoortsediep en het vispasseerbaar maken de Cleveringsluis. Ook worden de vispasserbaarheidsmaatregelen gemonitord.

Met het project Vissen voor Verbinding is ook een basis gelegd voor verdere samenwerking en herstel. De opgedane kennis en ervaringen vormen een belangrijke basis voor het vervolgtraject binnen het Programma Aanpak Grote Wateren (PAGW). Dit traject richt zich op de realisatie van een grootschalige zoet-zoutovergang in het Lauwersmeer en de opzet van een meetnet voor zoutmetingen, essentieel voor het monitoren van de waterkwaliteit.

Unieke samenwerking

Bij de uitvoering van het project waren Sportvisunie (voorheen Sportvisserij Nederland en Sportvisserij Groningen-Drenthe), Sportvisserij Fryslân, Staatsbosbeheer, Hogeschool van Hall Larenstein, Waterschap Noorderzijlvest, Provincie Groningen en de Waddenvereniging betrokken.

Vissen voor verbinding

IKW-Waddenfonds € 3 miljoen

Provincies € 0.6 miljoen

Overige financiers € 1 miljoen

Logo investeringkader Waddengebied Terug naar home